Produktor Brian Felsen'le roportaj - Ann Morrow, Metroland Gazetesi, Aralik 1999
"Daha once hic politik olarak aktif olmamistim, ancak tesadufen Turkiye Cumhuriyeti'nin 75. yildonumu idi," diyor Felsen kendisinin ve esi Elif Savas'in Turk tarihine nasil kapildiklarinin hikayesini anlatirken. "Kutlamalar sirasinda Turkiye'de yasiyorduk ve biz laik yuruyuse katildik. Mumlar ve milli kahraman Ataturk'un resimlerini tasiyan binlerce insanla "Turkiye laiktir, laik kalacak" ve "Turkiye seriatla yonetilemez!" diye bagiriyorduk.
"Ordu zoruyla Demokrasi" fikri hem ilginc, hem tuhaf, hem de kafa karistirici." Oyle ilginc ki, Felsen ve esi bu konuda bir dokumanter film yaptilar. DARBE, dijital-format dokumanter, ender bulunur goruntuler gosterirken ordu otoritesi ile sivillerin Turkiye'deki cekismesini anlatiyor. Turkiye'nin politik kargasasindan buyulendigi kadar, Felsen ayni zamanda Turk halkinin alakasindan da etkilenmis.
"Insanlar hayret edilecek kadar aktifler. Biz bu ulkeleri Amerika'dan daha naif kabul ederiz ama tam tersi. Insanlar etraflarinda olanlardan haberdarlar. Bu deneyim benim icin hem keyifliydi, hem de kulturel bir sok oldu."
"…Konustugum kisiler orduya bagliydilar ve gelip bir darbe yapmasini umidediyorlardi. Insanlar ordunun Basbakani dusurmesi ve kendi istedigi kisiyi basa gecirmesini, bu kisinin daha demokratik olacagi umidiyle istiyorlardi.,Ben bunun cok celiskili oldugunu dusunuyordum. Amerika Birlesik Devletleri'nin destekledigi bir demokrasinin ordunun korumasina ihtiyaci olmasi cok tuhaf. Ben ne onemli bir olayin olustugunu anlayana kadar Turkiye'de bir yil gecirdik...ordu yonetimdeki dinci partiye diyor ki: 'Asagi ineceksin, ya da onceki 3 darbede olanlar yine olacak.' Refah Partisi gercekten indi ve ordu yeni bir Basbakan gorevlendirdi, ama hala bazi dinci belediye baskanlari gorevde."
Ciftin daha once gorulmemis goruntuler bulmasi ve yuksek dereceli kisilerle roportaj yapmasindaki basari zamanlamada. "Turkiye; cok partili sistemle yonetiliyor ve politik hava cok cabuk degisebiliyor. !998'de essiz bir firsat yakaladik. 97 darbesi muhtira seklindeydi ve sokaklarda pek olay yoktu. 1980 darbesine kadar olan olaylarin ortasinda bulunmus ve simdiye kadar konusmaya niyeti olmayan kisiler simdi konusmaya hazirlardi. Bazi asiri gorusluler artik korkmuyorlardi. Ayrica 1960 darbesine katilanlar simdi daha yaslilar- hala hayattalarken onlarla konusabilmemiz bizim icin buyuk sans. Iki ay kadar once filmde konusan bir general kalp krizinden oldu."
Ancak Felsen en cok filmin tarafsizligiyla gurur duyuyor: "Ben ve Elif kendi fikirlerimizi filme yansitmama hedefindeydik. Filmin sordugu sorulardan biri abstrakt Amerikan demokratik idealinin kuresel olarak yasanip yasanamayacagi. Ben, bizim cok karmasik bir olayi kapsamli bir tartisma ortaminda anlattigimiza inaniyorum."